130 milyar dolara, Bavullu yastıklı savunma

Hatalı politikalarla heba edilen MB rezervinin akıbetine ilişkin çıkışlar belirsizliği daha da artırıyor. AK Partili Canikli “Cari açık için harcandı, vatandaş satın alıp yastık altına koydu, yurtdışına giden yanında götürdü” dedi. Önceki ‘Kura fren için döviz satıldı’ açıklamasıyla çelişen ifadeler yeni soru işaretleri doğurdu. Merkez’in finansal silahının hesapsız hamlelerle elinden alınması ‘İhtiyaç duyulduğunda ne olacak?’ sorusunu gündeme taşıdı.

EKONOMİ 24.02.2021, 02:57 24.02.2021, 03:08
130 milyar dolara, Bavullu yastıklı savunma

döviz rezervlerine ilişkin hükümet kanadından gelen açıklamalar muhalefetin ve ekonomistlerin itirazlarıyla karşılandı.

“130 milyara ne oldu?” sorusunun cevabına ilişkin kamuoyunda beklenti sürerken AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Nurettin Canikli dikkat çeken ifadeler kullandı.

Canikli “MB geçen yıl oluşan 36 milyar dolar cari açığın finansmanı için döviz sattı. Yabancılardan da döviz çıkışı oldu” dedi. 

MB’NİN ELİNDEKİ EN ÖNEMLİ GÜÇ YOK EDİLDİ 

Bavul ticaretini işaret ederek yolcuların beraberinde yurtdışına dolar çıkardığını söyleyen Canikli “Vatandaşların döviz varlıkları da arttı, bu dövizleri Merkez sattı” diye konuştu.

Canikli’nin, Albayrak dönemindeki işlemlere ilişkin ‘açıklaması’ yeni soru işaretlerine de yol açtı. ‘Satışlarda neden ihale açılmadı?’ sorusu gündeme geldi. MB’nin önemli bir enstrümanından mahrum bırakılması eleştirildi.

130 MİLYAR DOLAR NEREDE: BAVULLU YASTIKLI SAVUNMA 

Merkez Bankası’nın 2020 yılında 93 milyar dolarlık rezervi olduğuna değinen AK Parti Başkan Yardımcısı Canikli, bunun 36 milyar dolarını cari açık için 26.6 milyar doların da cari açığa dahil olmasına rağmen altın ithalatı için harcandığını aktardı. Canikli, 9.3 milyar dolarlık yatırımından çıkış olduğunu, 3.3 milyar dolarlık rezervin de yolcu beraberinde yurtdışına çıktığını anlattı.

Uzun bir süredir gündemde olan Merkez Bankası rezervleriyle ilgili sessizlik bozuldu. Muhalefet her defasında Merkez Bankası’nın yaklaşık 130 milyar dolarlık rezervinin nereye ve ne şekilde harcandığını sorgularken, Hükümet rezervler üzerinden birtakım açıklamalarda bulundu.

Önceki gün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıklamalarının ardından dün de AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Nurettin Canikli bazı detaylar verdi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 2020 yılında yaklaşık 93 milyar dolar döviz rezervinin olduğunu açıklayan Canikli, ekonominin 2020’de 36 milyar dolar cari açık verdiğini anlattı.

Bu yüzden sadece cari açık için 2020 yılında bu açığın kapatılması için 36 milyar dolarlık döviz satışının gerçekleştiğini söyledi. Canikli aynı zamanda cari açığa dahil olmasına rağmen altın ithalatı için de ekstra 26.6 milyar dolarlık rezerv satışı olduğunu açıkladı.

Ayrıca Canikli yastık altına da değindi. Canikli “2020 yılında TCMB, yolcu beraberinde yurt dışına çıkarılan ve TCMB bilançosunun Net Hata ve Noksan kaleminde yer alan 3.3 milyar dolarlık döviz talebi için satış yapmıştır” dedi.

Canikli, TCMB’nin, Türk lirası karşılığında döviz talep edip de döviz piyasasından bu talebini karşılayamayanlara istedikleri dövizi sağlamak mecburiyetinde olduğunu kaydetti. Canikli, şu değerlendirmelerde bulundu: “Eğer TCMB, Türk lirası varlıklarını dövize dönüştürmek isteyenlerin bu talebini karşılamaz ya da karşılayamaz ise Türkiye Cumhuriyeti devleti temerrüde düşmüş olur.

Yani döviz piyasası çökmüş ve Türkiye Cumhuriyeti devleti ve TCMB tüm kredibilitesini kaybetmiş olur. Şimdi bu genel bilgiler çerçevesinde Merkez Bankası’na 2020 yılında yaklaşık 93 milyar dolarlık döviz talebinin nereden geldiğini ve satışın kimlere ve nerelere yapıldığına bakalım. 2020 yılında Türkiye ekonomisi 36 milyar dolarlık cari açık vermiştir, 36 milyar dolarlık döviz açığı ortaya çıkmıştır.

Yani, Türkiye ekonomisinin 2020 yılındaki döviz harcamaları, döviz gelirlerinden 36 milyar dolar daha fazla olmuştur. Cari açığın kaynağı da dış ticaret açığıdır. 2020 yılında TCMB cari açığın finansmanı için 36 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştirmiştir.

Bu noktada belirtmekte fayda var. 2020 yılındaki cari açığın 36 milyar dolara ulaşmasının 2 nedeni var. Birinci nedeni, 2020 yılında pandemi nedeniyle turizm gelirlerinin 25 milyar dolar azalması, ikinci nedeni ise 2020 yılında 26.6 milyar dolarlık altın ithal edilmesidir.” 

41 MİLYAR DOLAR BANKALARDA MEVDUAT OLARAK DURUYOR

Canikli, 2020 yılında TCMB tarafından satılan dövizin 26,6 milyar dolarının altın ithalatında kullanıldığını, bu altının hane halkının yani Türk vatandaşının yastık altında durduğunu, hiçbir yere gitmediğini aktardı.

Satışı yapılan 41 milyar dolarlık dövizin Türkiye’deki gerçek ve tüzel kişiler tarafından satın alındığını, bunların Türkiye’deki bankalarda mevduat olarak durduğunu belirten Canikli, şunları kaydetti: “Kalan kısım ise ithalatın finansmanında, özel sektör kısa vadeli dış borcun ödenmesinde ve yabancı portföy yatırımcısının döviz talebinin karşılanmasında kullanılmıştır.

TCMB tarafından satışı yapılan dövizlerin kimlere yapıldığı, isim isim, tarih ve saat olarak bellidir. 2018, 2019 ve 2020 yıllarında ülkemize yönelik yoğun finansal saldırılara rağmen gelen bütün döviz talepleri TCMB tarafından karşılanmış ve Türkiye Cumhuriyeti devletinin temerrüde düşmesi engellenmiştir.”

YATIRIMCI 9.3 MİLYAR DOLARLIK YATIRIMINI GERİ GÖTÜRDÜ

Nurettin Canikli, 2020 yılında yabancı portföy yatırımcısının Türkiye’den 9.3 milyar dolarlık çıkış yaptığını vurguladı. Yabancı yatırımcının daha önceki yıllarda Türkiye’ye getirip Türk lirasına çevirdiği ve ağırlıklı olarak BİST’e ve kamu kağıtlarına yatırdığı dövizinin 9.3 milyar dolarlık kısmını tekrar dövize çevirip geldiği ülkeye geri götürdüğüne dikkati çeken Canikli “2020 yılında, Türkiye’de yerleşik gerçek kişilerin bankalardaki döviz mevduatı 28 milyar dolar, tüzel kişilerin döviz mevduatı ise 13 milyar dolar artmıştır.

Türkiye’de yerleşiklerin bankalardaki döviz mevduatlarında toplam 41 milyar dolarlık artış meydana gelmiştir. 41 milyar dolarlık bu dövizler 2020 yılında TCMB tarafından satılmıştır. 2020 yılında TCMB, yolcu beraberinde yurt dışına çıkarılan ve TCMB bilançosunun Net Hata ve Noksan kaleminde yer alan 3.3 milyar dolarlık döviz talebi için satış yapmıştır.

2020 yılında TCMB, özel sektörün kısa vadeli dış borcunun finansmanı için 3 milyar dolar döviz satışı gerçekleştirmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere, TCMB tarafından karşılanan toplam döviz miktarı 93,3 milyar dolara ulaşmaktadır” ifadelerine yer verdi.

‘MERAKIMIZDAN DEĞİL HESAP VERMESİ İÇİN SORUYORUZ?’

CHP İstanbul Milletvekili Aykut Erdoğdu ise rezervler hakkında şunları anlattı: “95 milyar dolarlık rezerv var diyorlar. Vallahi de yok billahi de yok. Biz neden damat nerede diye soruyoruz. Baktığınızda aslında bize ne damadın nerede olduğu.

Burada konu şu; 2018 yılında faiz enflasyonun sebebidir diye saçma sapan bir kanı ortaya atıldı. Ülkede enflasyon yüksek. Bu yüzden faizi de yükseltmek zorundasın. Bu iktisat giriş dersinde verilen temel konulardan biridir.

Bu bilgisizlikle bizim kurumuz 2018’den itibaren aldı başını gitti. Korkunç bir zarar ettik. İthalatımız yüksek o yüzden. Pandemi belası geldi. Esnafımıza bile yardım edemedik. Sadece 7 milyar dolar. Milli gelirin yüzde 1’i bile değil. Onun da çoğu işsizlik sigortası üzerinden verildi. Pandemi başında 6.85’te kuru tutmak için, rezervlerimiz eridi. Kendisine emanet edilen paralar satıldı. Borç olarak alınan swaplarla satıldı.

Ülke böyle bir riskle nasıl sokulur. 6.85’te kuru tutmak için 30 milyar dolardan fazla yabancı çıkışı oldu. Sonra tekrar geldiler bize aynı parayı 8 liradan sattılar. Şu an yabancıdan gelen 30-40 milyar dolar var. Neden geldi kar etmek için.

Yanlış politikaların sonucunda gelen yabancı sadece kur bazlı yüzde 24 kar edecek. Hatta etti. Damat nerede evet soruyoruz nerede? Merakımızdan değil hesap verecek o yüzden soruyoruz. 128 milyar doları kime sattın? Bankaları açık pozisyona nasıl koydun? Elinde olmayan dövizi hangi cesaretle satıyorsun? Bunun hesabı verilecek.” 

Yorumlar (0)
19°
açık
Namaz Vakti 03 Mart 2021
İmsak 06:04
Güneş 07:28
Öğle 13:21
İkindi 16:30
Akşam 19:04
Yatsı 20:23
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 26 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 26 54
4. Trabzonspor 26 48
5. Hatayspor 26 45
6. Gaziantep FK 27 43
7. Alanyaspor 26 42
8. Karagümrük 26 40
9. Göztepe 26 35
10. Antalyaspor 26 34
11. Sivasspor 25 32
12. Konyaspor 25 31
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 26 29
15. Rizespor 26 28
16. Kayserispor 25 25
17. Başakşehir 26 25
18. Erzurumspor 26 25
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 26 21
21. Ankaragücü 25 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 26 50
3. Leicester City 26 49
4. West Ham 26 45
5. Chelsea 26 44
6. Liverpool 26 43
7. Everton 25 43
8. Tottenham 25 39
9. Aston Villa 24 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 26 33
14. Southampton 26 30
15. Burnley 26 28
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 26 23
19. West Bromwich 26 17
20. Sheffield United 26 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20