Kiracı sayısında artış var, bir evi olan bir daha alıyor

Kira geliri nedeniyle vergi mükellefi olanlar rekor kırarak 2 milyon 136 bine dayandı. Halkın konut sorununu, bankalara havale eden AKP kiracıları ev sahibi yapmıyor, ev sahiplerinin daha fazla ev almasını kolaylaştırıyor.

EKONOMİ 10.04.2021, 10:43
Kiracı sayısında artış var, bir evi olan bir daha alıyor

Pandemiyle birlikte gelirin azalması, ailenin zorunlu giderlerinin finansmanını zorlaştırıyor. Bu zorunlu giderlerin başında gelen ev kirası ise geniş kesimlerin en önemli sorunlarından biri. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) “Hanehalkı Tüketim Harcaması İstatistikleri” başlıklı çalışmasına göre 2019 yılında hanehalkının harcadığı her 100 liranın ortalama 24,1 lirası kira ve faturalara gitti. Yoksul kesimlerde ise bu oran daha yüksek. Aynı çalışmaya göre nüfusun en yoksul beşte birlik kesimi için kira ve faturalar her 100 liralık harcamanın 31,2’sini oluşturuyor. Ancak bu tutarların ortalamayı ifade ettiği, ev sahibi olduğu için hiç kira vermeyenlerin de bu ortalamaya dahil edildiği, dahası köy ve kasabalarda yaşayanların da bu oranı düşürdüğü unutulmamalı. Bu nedenle İstanbul’da yaşayan bir işçi ailesinin harcamalarının yarısından fazlasının kira ve faturalara gittiğini söylemek yanlış olmaz.

KİRA ÇİLESİ

Bütçesinin yarısından fazlasını kira ve faturalara ayıran milyonlarca insanın elbette en büyük hayali bir ev sahibi olmak. Hükümetin ekonomi politikası içinde bunun formülü bankanın yolunu tutmaktan geçiyor. Konut kredisi çekilerek başlanan ev sahibi olma yolculuğu ise yıllarca sürecek stresli bir süreç. Bugün 10 yıl vadeli 400 bin TL konut kredisi çekmek isteyen bir kişi 10 yılın sonunda faiziyle birlikte 820 bin TL ile 1 milyon 97 bin TL arasında borç ödüyor. Aylık kredi ödemesi ise en az 7 bin lira. Öte yandan halkın yüzde 70’ini oluşturan ücretli kesimlerin yarısının asgari ücret civarı bir geliri olduğu biliniyor. Tablo buyken konut kredilerini ödeyebilmek ücretli sınıflar için neredeyse imkansız. Ülkenin ücret yapısının bozulması makroekonomik dengeleri bu şekilde bozarken, en iyimser tahminle 1,5 milyon konut satılmayı bekliyor. Peki artan konut kredilerini kimler kullanıyor? Buna ilişkin doğrudan veriler bulunmasa da, dolaylı veriler sayesinde sorunun cevabı tahmin edilebiliyor. Artan konut kredilerini kullananların önemli bir kısmı hali hazırda ev sahibi olan kişiler. Yani konut kredileri, kiracıları ev sahibi yapmaktan çok, ev sahiplerinin ikinci bir evi satın alıp kira geliri sahibi olmasını kolaylaştırıyor. Bu önermeyi kanıtlayan 2 temel veri var. Bu verilerin ilki dün Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlandı. Buna göre gayrimenkul sermaye iradı ya da daha basit ifadeyle kira geliri sahibi mükellef sayısı Mart 2021 itibarıyla 2 milyon 136 bine ulaşarak rekor kırdı. AKP’nin iktidara geldiği Kasım 2002’de bu sayı 435 bin 208’di. Aradan geçen 18 küsur yılda oturduğu evin dışında bir başka evi satın alıp kiraya verenlerin sayısı yüzde 390 oranında artmış durumda.

EV ALMA HAYALİ

Bu artışta mutlaka AKP döneminde bankacılık sisteminin pompaladığı konut kredilerinin büyük payı var. BDDK verilerine göre 2002 Kasım ayında 156 milyon dolar olan konut kredisi borcu bugün 37 milyar 560 milyon dolara ulaşmış durumda. AKP döneminde konut kredisi borcundaki artış tam 240 kat. Bu artış aynı zamanda gayrimenkul fiyatlarını da haddinden fazla şişiriyor. İngiltere merkezli küresel gayrimenkul danışmanlık şirketi Knight Frank, önceki gün global konut fiyatları endeksi 2020 dördüncü çeyrek sonuçlarını yayınladı. Dünyadaki 150 kenti kapsayan rapora göre, Türkiye’nin üç büyük şehri listeye damgasını vurdu. İngiltere merkezli küresel gayrimenkul danışmanlık şirketi Knight Frank, global konut fiyatları endeksi 2020 dördüncü çeyrek sonuçlarını yayınladı. Yani geniş halk kesimleri için ev sahibi olmak giderek hayal oluyor. Konut kredileri, kiracıları ev sahibi yapmaktan çok ev sahiplerinin ikinci evini almasını kolaylaştırıyor. Bu önermeyi kanıtlayan ikinci bir veri ise TÜİK’ten. Verilere göre 2002 yılında Türkiye’deki her 100 hanenin 18,7’si kiracıyken, 2019’da her 100 hanenin 27’si kiracı. Kendi evinde oturanların oranı ise düşüyor. Aynı verilere göre 2002 yılında her 100 hanenin 73’ünde sahipleri otururken, 2019’da bu rakam 56,8’e düştü. Kiracı veya kendi evinde oturanların dışında kalanlar ise ya lojmanlarda kalıyor ya da ev sahibi olmamakla birlikte kira ödemeyen kişiler.

Yorumlar (0)
19°
açık
Namaz Vakti 14 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:09
İkindi 17:09
Akşam 20:44
Yatsı 22:35
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30