Mart ayında adeta zam yağmuru geliyor!

Dünya Gazetesi yazarı açıkladı. Mart ayı dert ayı olacak. Bir dizi zam geliyor.

EKONOMİ 09.03.2021, 13:48
Mart ayında adeta zam yağmuru geliyor!

Dünya Gazetesi yazarı Alaattin Aktaş, kısıtlamaların kaldırılmasıyla birlikte uzunca bir süre hiç gündeme bile getirilemeyen bir dizi zam uygulanacak derken “Bizi mart ayında görece yükü bir fiyat artışı bekliyor” dedi.

Dünya Gazetesi yazarı Alaattin Aktaş bugünkü köşesinde, "Enflasyonu tetikleyecek etkenler çoğalıyor" başlıklı dikkat çeken bir yazı kaleme aldı.

Aktaş, "Kısıtlamaların kaldırılmasıyla birlikte uzunca bir süre hiç gündeme bile getirilemeyen bir dizi zam uygulamaya konulacak. Kapalı olan bir işyeri, sıfır satışını zamlı yapacak değildi ya! Ama maliyetler bu dönemde artmaya devam etti. İşte şimdi o zamlar yapılacak" diye ifade eden Aktaş, "Dolayısıyla bizi mart ayında görece yüklü bir fiyat artışı bekliyor" dedi.

Alaattin Aktaş’ın ilgili yazısı şöyle:

✔ Kısıtlamaların esnetilmesiyle zamlar hızlanacak. Marttaki fiyat artışı en az yüzde 1 beklenmeli. Bu düzeyde bir artışla ilk çeyrek yüzde 3.6'ya ulaşacak, yıllık oran da yüzde 16'yı aşacak.

✔ Merkez Bankası'nın yüzde 9.4'lük yıllık tahmini için son dokuz ayda yüzde 5.6'da kalınması gerekiyor. Bu orandan ekimin yüzde 2'sini de düşünce sekiz aya yüzde 3.5'lik bir marj kalıyor.

Şubat sonu itibarıyla tüketici fiyatlarındaki (TÜFE) yıllık artış yüzde 15.61, yurtiçi üretici fiyatlarındaki (Yİ-ÜFE) yıllık artış ise yüzde 27.09 düzeyinde.

Son bir yıldaki artış oranları açısından bakıldığında 11.48 puanlık bir fark var. Bu çok büyük bir fark.

Bir de iki endeksin, artış oranlarının değil endekslerin farkı var. Şubattaki endekslerin farkı yüzde 14.01'i buldu. İki endeks arasında şimdiye kadar böylesine bir fark oluşmamıştı.

Bu oranları geçenlerde yazdık ama bir kez daha hatırlamakta yarar var. Çünkü üretici fiyatları her ne kadar bire bir olmayacaksa da, aynı oranda olmayacaksa da bir süre sonra tüketici fiyatlarını etkileyecek. Bundan kaçış yok. Yani tüketici fiyatlarında marttan itibaren normal akışın dışında bir artış görülmesi olasılığı giderek artıyor.

Şimdi bu normal ötesi artışı daha da körükleyecek bir dizi gelişmeyle karşı karşıyayız.

Pandemi kısıtlamaları gevşetilince...

Hizmetler sektöründe pandemi yüzünden uygulanmakta olan kısıtlamalar mart ayıyla birlikte önemli ölçüde esnetildi. Bunu yapmak da artık kaçınılmaz olmuştu. Binlerce, milyonlarca insan klasik ifadeyle evine ekmek götüremez hale gelmişti. Kaldı ki bu kriz döneminde işini kaybedenler yalnızca çalışanlar da değildi. En küçüğünden en büyüğüne doğru bir dizi işveren de ya işini kaybetmiş ya da çok zor duruma düşmüştü.

O yüzden ekonominin çarklarının dönmesi için, insanların çalışıp para kazanabilmesi için bu kısıtlamaların esnetilmesi ve kaldırılması kaçınılmazdı ve bu yapıldı.

Şimdi kısıtlamaların kaldırılmasıyla birlikte uzunca bir süre hiç gündeme bile getirilemeyen bir dizi zam uygulamaya konulacak. Kapalı olan bir işyeri, sıfır satışını zamlı yapacak değildi ya! Ama maliyetler bu dönemde artmaya devam etti. İşte şimdi o zamlar yapılacak.

Dolayısıyla bizi mart ayında görece yüklü bir fiyat artışı bekliyor. Geçen yıl mart ayındaki TÜFE artışı yüzde 0.57 olmuştu. Bu yıl martta en az yüzde 1'lik bir fiyat artışı görmek sürpriz olmayacak. Böylece, mart sonundaki yıllık oran da yüzde 16'yı aşacak.

Seyahat kısıtlaması gelirse...

Aylardır kapalı olan işyerlerini açmak artık kaçınılmaz hale gelmişti ama adeta bir açıldık, pir açıldık! Bunca zaman işyerlerini kapalı tutarak zapt etmeye çalıştığımız salgın, şimdi daha beter bir şekilde geliyor olabilir.

Riskin düşük olduğu varsayılan illere riskli illerden seyahatler sürüyor, mal nakli sürüyor. Bu yüzden her gün hastalık da naklediliyor. Bu durumun önüne geçmek için belki de içinde bulunduğumuz günlerde katı bir seyahat sınırlaması gündeme gelecek.

Böyle bir karar mal sevkiyatında aksamalar doğurabileceği için fiyatlar üstünde yeni bir baskı unsuru oluşturabilecek.

DÖVİZ "BENİ UNUTAMAZSINIZ" DİYOR

Bizde maliyet artışının en büyük nedenlerinin başında gelen, bazı mal ve hizmetler için gerçekte çok az etkisi olsa bile en iyi kullanılan gerekçe kur artışı...

Kasım operasyonuyla birlikte kur hızla aşağı gelince bazıları bu sorunu aştık diye mi düşünmeye başlamıştı, bilmiyorum. Ama döviz dün bir anda "Ben buradayım" deyiverdi. Dolar 7.65, euro 9.10 düzeyini gördü. Dövizde yön zaten bir süredir yukarı doğruydu.

Öyle anlaşılıyor ki bu eğilim zaman zaman küçük kırılmalar gösterse de Merkez Bankası Para Politikası Kurulu'nun 18 Mart toplantısına kadar devam edecek. Ve eğer kur yavaş yavaş da olsa artmayı sürdürürse Merkez Bankası 18 Mart toplantısını biraz köşeye sıkışmış bir durumda yapacak.

Döviz kurundaki artış da dönüp dolaşacak ve fiyatları yukarı iten bir etki doğuracak.

YÜZDE 9.4; OLMAYACAK DUAYA AMİN!

Mart ayındaki fiyat artışı için alt sınırı yüzde 1 olarak almak yanlış değil. Bu durumda giriş bölümümüzde de vurguladığımız gibi yıllık artış yüzde 16'yı aşacak.

Martta yaşanacak yüzde 1'lik artışla ilk çeyrek oranı yüzde 3.6'ya ulaşacak. Merkez Bankası'nın yıllık yüzde 9.4'lük tahmininde kalmak ise yılın kalan dokuz ayındaki artışı yüzde 5.6'da tutmakla mümkün olabilecek.

Ekim aylarının klasikleşmiş yüzde 2'lik artışını da düştüğümüzde sekiz ay toplamı için yüzde 3.5'lik bir marj kalacak elimizde.

Sekiz aylık artışı yüzde 3.5'te tutabilir miyiz, elbette. Teorik olarak bu pekala mümkün.

Ya pratikte?

Olmayacak duaya amin deme alışkanlığınız varsa...

Neden olmasın!

Yorumlar (1)
hak 1 ay önce
yolun sonu görünüyor türküsü geliyor aklıma.
19°
açık
Namaz Vakti 18 Nisan 2021
İmsak 04:41
Güneş 06:14
Öğle 13:09
İkindi 16:53
Akşam 19:53
Yatsı 21:20
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 33 71
2. Fenerbahçe 33 66
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Alanyaspor 34 52
6. Hatayspor 33 50
7. Gaziantep FK 32 50
8. Sivasspor 33 50
9. Karagümrük 33 49
10. Göztepe 34 46
11. Antalyaspor 34 42
12. Konyaspor 33 41
13. Rizespor 33 39
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 33 36
17. Kayserispor 33 34
18. Başakşehir 32 33
19. Erzurumspor 34 31
20. Gençlerbirliği 33 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 30 58
4. Altay 30 54
5. İstanbulspor 30 54
6. Altınordu 30 52
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Tuzlaspor 31 47
9. Ümraniye 30 44
10. Bursaspor 30 43
11. Bandırmaspor 30 39
12. Boluspor 30 35
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 30 34
15. Menemenspor 30 31
16. Akhisar Bld.Spor 30 25
17. Ankaraspor 30 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 31 63
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 31 52
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 31 45
10. Leeds United 31 45
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 31 33
18. Fulham 32 26
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 30 67
2. Real Madrid 30 66
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 30 61
5. Real Sociedad 30 47
6. Real Betis 30 47
7. Villarreal 30 46
8. Granada 30 39
9. Levante 30 38
10. Celta de Vigo 30 37
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Cádiz 30 35
13. Valencia 30 34
14. Osasuna 30 34
15. Getafe 30 30
16. Huesca 30 27
17. Real Valladolid 30 27
18. Elche 30 26
19. Deportivo Alaves 30 24
20. Eibar 30 23