Türkiye rezerv azalışında dünya şampiyonu oldu

TCMB'nin yurt dışı ve yurt içindeki bankalardan swap (takas) ile ödünç aldığı döviz ve altınlar düşüldüğünde brüt rezervi 2020 yılında 55,7 milyar dolar azaldı. IMF verilerine göre, rezerv kaybında Türkiye 2020 yılında birinci oldu.

EKONOMİ 22.02.2021, 19:32 23.02.2021, 15:06
Türkiye rezerv azalışında dünya şampiyonu oldu

TCMB'nin yurt dışı ve yurt içindeki bankalardan swapla (takas) ödünç aldığı döviz ve altınlar dışında brüt rezervi 2020 yılında 55,7 milyar dolar azaldı. IMF verilerine göre Türkiye, 2020 yılında rezerv kaybında dünya birincisi oldu.

Merkez Bankası'nın (TCMB) rezervlerinde son iki yılda sert düşüş yaşandı. Rezervlerde yaşanan bu düşüş diğer ülkeler ile kıyaslandığında ortaya çarpıcı sonuçlar çıktı.

East Capital Gelişen ve Öncü Piyasalar Portföy Yöneticisi Emre Akçakmak’ın Uluslararası Para Fonu (IMF) verilerinden faydalanarak yaptığı derlemeye göre, Türkiye 2020 yılında merkez bankasının rezervlerinde yaşanan düşüşte dünyada ilk sıraya yerleşti. Ülkelerin rezerv rakamları, son paylaşılan veriler üzerinden hesaplandı. Bazı ülkeler için son açıklanan veriler kasım ayına ait IMF verilerinden derlendi.

YÜZDE 64 DÜŞÜŞ YAŞANDI

Sözcü'den Emre Deveci'nin haberine göre; TCMB’nin yurt dışı ve yurt içindeki bankalardan swapla ödünç aldığı döviz ve altınlar haricinde brüt rezervi 2019 yılının sonunda 87,1 milyar dolarken, 2020 yılının sonuna gelindiğinde yüzde 64 oranında düşüş yaşanarak 31,4 milyar dolar olarak kaydedildi.

Swap düşüldüğünde Türkiye'nin brüt rezervinin milli gelire oranı yüzde 5'e düştü. Brüt rezervinin milli gelire oranına bakıldığında Türkiye'nin gerisinde yüzde 4'lük oran ile Sri Lanka yer aldı.

Swap dahil edildiğinde Türkiye’nin 2019 yılı sonunda 105,5 milyar dolar olan brüt rezervi, 2020 sonunda 93,3 milyar dolara düştü.

2020'nin sonuna gelindiğinde TCMB’nin yurt dışı ve yurt içindeki bankalardan swap (takas) ile ödünç aldıkları ve zorunlu karşılık olarak elinde tuttuğu döviz ve altınlar düşüldüğünde net rezervi -48,2 milyar dolara geriledi.

Türkiye'yi rezerv azalışında miktar olarak 46 milyar dolarlık kayıplar Suudi Arabistan takip etti. Fakat oransal olarak Suudi Arabistan’ın kaybı sadece yüzde 9 olarak kayıtlara geçti.

Oransal olarak bakıldığında Türkiye'den sonra en çok rezerv kaybı Sri Lanka’da kaydedildi. Ancak Sri Lanka'nın 2019 sonunda 7 milyar dolar gibi çok sınırlı bir rezervi bulunuyordu.

Rusya, petrol ve doğalgaz fiyatlarında yaşanan düşüşe rağmen rezervini 40 milyar dolar yükselterek 594 milyar dolara çıkardı.

Miktarsal olarak rezervini en çok artıran ülke ise 165 milyar dolarlık artış ile Hindistan oldu.

TCMB'NİN NET REZERVLERİNDE 140 MİLYAR DOLARLIK AÇIKLANAMAYAN DÜŞÜŞ

Uzmanlar ve bankacılık kaynakları, son iki yılda TCMB’nin net rezervlerinde yaklaşık olarak 140 milyar dolarlık ‘açıklanamayan’ bir düşüş olduğunu ve bu paranın da döviz kurlarındaki artışı frenlemek için örtülü olarak kullanıldığını belirtiyor. TCMB bu açıklamaları yalanlamazken Hazine ve Maliye Bakanlığı görevinde Berat Albayrak'ın, TCMB Başkanlığı'nda ise Murat Uysal'ın bulunduğu dönemde yaşanan piyasaya örtülü müdahaleler, ekonomi yönetimi değişimi sonrasında dursa da geçmiş defterler de açılmıyor.

140 MİLYAR DOLAR NASIL HESAPLANIYOR?

TCMB’nin 2018 sonunda 30,3 milyar dolarlık net rezervi bulunuyordu.

Hazinenin net döviz ve altın borçlanması, reeskont kredisi geri ödemeleri ve bankalarla yapılan swap (döviz-TL takası) işlemleri net rezervi artırırken, enerji KİT’lerine döviz satışı ve TL depoları karşılığı döviz depo ihaleleri net rezervi düşürüyor.

Son iki yılda hazine net döviz ve altın borçlanması 36,8 milyar dolar. Dış borç faiz ödemesi 9,6 milyar dolar. Reeskont kredisi ödemesi 45,8 milyar dolar. Enerji KİT’lerine döviz satışı 11,9 milyar dolar. TCMB swap artışı 60,1 milyar dolar. Sonlanan TL depoları karşılılığı döviz depo ihaleleri 1,9 milyar dolar.

Başlangıçtaki 30,3 net rezerve, bu rakamlar eklendiğinde (enerji KİT’lerine satışı ve dış borç faiz ödemesi eksi olarak, diğerleri artı), net rezervin 2020 sonunda yaklaşık 153,4 milyar dolar olması gerekiyordu ancak bu rakam 13,7 milyar dolar seviyesinde.

Bu durumda, aradaki 139,7 milyar dolarlık ‘açıklanamayan’ fark bulunuyor.

TCMB'nin bankalardan swap ile ödünç aldığı döviz ve altın miktarı 61,9 milyar dolar. Bu rakam hariç tutulduğunda 2020 sonunda TCMB'nin net rezervi -48,2 milyar dolar seviyesinde.

Yorumlar (0)
19°
açık
Namaz Vakti 26 Şubat 2021
İmsak 06:13
Güneş 07:38
Öğle 13:22
İkindi 16:25
Akşam 18:57
Yatsı 20:16
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemen Belediyespor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19