289 darbe davasında bilanço... Sanıkların yüzde 44'ü ceza almadı

15 Temmuz'un 5. yılında, 289 darbe davasından 288’i birinci derece mahkemelerde sonuçlandırıldı.

GÜNDEM 15.07.2021, 12:57
289 darbe davasında bilanço... Sanıkların yüzde 44'ü ceza almadı

FETÖ'cü darbe girişiminin ardından açılan darbe davalarında 8 bin 724 kişi hakkında karar verildi. Sedat Ergin, Hürriyet'teki köşesinde darbe davalarının bilançosunu yazdı.

Yazının satır başları şöyle:

"Aradan tam beş yıl geçtikten sonra bugün 15 Temmuz 2016 tarihindeki kalkışmadan yargıya intikal etmiş olan Türkiye genelinde 289 fiili darbe davası var karşımızda. Halen Çanakkale’de devam etmekte olan 5’inci Alay Komutanlığı davası hariç tutulursa, toplam 289 davadan 288’i birinci derece mahkemelerde sonuçlandırılmış bulunuyor.

Aslında geçen beş yıl içinde sonuçlanan 288 fiili darbe davası, o gece yürütülen askeri faaliyetleri değerlendirebilmek bakımından önemli veriler sunuyor. Öncelikle, bu davalarda birinci derece mahkemelerde 8 bin 724 kişi hakkında karar verildiğini görüyoruz.

Bu kararların dağılımında tablo şöyle şekilleniyor:

1.634 sanığa (oran yüzde 18.7) ağırlaştırılmış müebbet, 1.366 sanığa (yüzde 15.6) müebbet, 1.890 sanığa (yüzde 21.6) süreli hapis cezası, 2 bin 870 sanığa (yüzde 32.9) beraat, 964 sanığa (yüzde 11.1) ise cezaya hükmedilmesine yer olmadığı kararı verilmiş.

Görüleceği gibi, darbe davalarında yargılanan sanıklar içinde mahkemelerde beraat edenlerin oranı, toplamın neredeyse üçte birine yaklaşıyor. Ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin kararlar da bu kategori ile birleştirildiğinde, oran yüzde 44’e ulaşıyor. Beraat alanlar arasında her rütbeden asker bulunmakla birlikte er ve uzman çavuşların kayda değer bir ağırlık oluşturduğunu söylemeliyiz.

RÜTBELERE GÖRE CEZA VE BERAATLAR

Verilen kararları rütbelere göre incelediğimizde tablo şöyle şekilleniyor:

Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar: 85 general, 1.116 subay, 266 astsubay, 56 uzman çavuş, 6 polis memuru, 12 er, 61 askeri öğrenci, 32 sivil kişi.

Müebbet hapis cezası alanlar: 24 general, 536 subay, 181 astsubay, 170 uzman çavuş, 9 polis memuru, 92 er, 352 askeri öğrenci, 2 sivil kişi.

Süreli hapis cezası alanlar: 26 general, 775 subay, 323 astsubay, 427 uzman çavuş, 156 polis memuru, 45 er, 106 askeri öğrenci, 31 sivil kişi, 1 mülki amir.

Beraat alanlar: 24 general, 461 subay, 397 astsubay, 615 uzman çavuş, 32 polis memuru, 1.165 er, 154 askeri öğrenci, 22 sivil kişi.

131 KARAR YARGITAY'DA

Buraya kadar aktardığımız rakamlar yalnızca birinci derece mahkemelerden çıkan kararların sonuçlarıdır. Yargı süreçlerine ilişkin fotoğrafın tam olarak netleşmesi, istinaf ve ardından temyiz aşamalarının tamamlanmasıyla mümkün olacaktır. Tabii, bir sonraki aşamada Anayasa Mahkemesi’ne yapılabilecek bireysel başvuruları da şimdiden göz önünde bulundurmak gerekiyor.

Darbe davalarında istinaf aşamasının oldukça süratli bir şekilde işlediğini belirtmeliyiz. Halen istinaf yolu tamamlanmamış 14 dava var, 15 davada ise kararlar yakın zamanda bozulmuş. Buna karşılık 251 dava dosyası istinaf aşamasını geçerek temyiz incelemesi için Yargıtay’a intikal etmiştir.

Yargıtay, şu ana kadar kendisine gelen 79 kararı onamış, 41 kararı ise bozmuştur. Halen, 131 karar Yargıtay’da inceleme aşamasındadır.

Ayrıca, 4 dava istinaf-temyiz süreçlerine gitmeden kesinleşmiş. Yargıtay’ın 79 kararı da onadığı hesaba katıldığında, açılmış toplam 289 darbe davasından 83’ünün kesinleştiğini söyleyebiliriz. Bir başka anlatımla, geçen beş yıl zarfında darbe davalarının henüz yüzde 28.7’si sonuçlanmıştır.

DAVA DOSYALARININ HACİMLERİ

Her halükârda önümüzdeki dönemde darbe davalarında top artık büyük ölçüde ‘Yargıtay’ın sahasında’ olacaktır. Özellikle Genelkurmay Çatı ve Akıncı Üssü gibi çok sanıklı davaların dosya hacimleri bu sürenin uzun bir zamana yayılabileceğini gösteriyor.

Genelkurmay Çatı davasında 2019 yılında açıklanan karar geçen yıl istinaftan geçip Yargıtay’a gelmiştir. Akıncı Üssü davası ise geçen kasım ayında sonuçlanmakla birlikte, 9 bin 204 sayfa tutan gerekçeli kararı ancak dört gün önce pazartesi günü açıklanmıştır. Bu dosyada önümüzde daha istinaf ve ardından Yargıtay aşamaları var.

Bu arada, temyizde bugüne kadar beliren çizgi dikkate alındığında şu gözlemi yapmalıyız. Birinci derece mahkemelerden çıkan kararlardaki mahkûmiyet-beraat oranları Yargıtay aşamasında belli ölçülerde değişmektedir. Bozma kararlarının bir bölümünde dünkü yazımızda konu ettiğimiz üzere sanıkların tahliyesi yönünde pek çok gelişme yaşanmıştır. Yakın zamanlardan bu doğrultuda başka örnekler de verilebilir.

BERAT SAYISI ARTAR MI?

Muhtemeldir ki, bütün bu süreçler sonuçlandığında, yazının girişinde birinci derece mahkeme kararlarına ilişkin paylaştığımız beraat eden askerlerin sayısının daha da arttığını görmek şaşırtıcı olmayacaktır..."

Yorumlar (0)
19°
açık
Namaz Vakti 25 Temmuz 2021
İmsak 03:58
Güneş 05:46
Öğle 13:16
İkindi 17:12
Akşam 20:35
Yatsı 22:16
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30