Bu buluş çok konuşulur ve pandemiyi aşıyla birlikte vurur

Cumhuriyet Gazetesi köşe yazarı Orhan BURSALI, koronavirüsü 10 saniyede yüzde 99 doğrulukla saptayan yüksek teknoloji ürünü cihazı geliştiren Prof. Dr. Abdullah Atalar ile olan görüşmesini köşesine taşıdı.

GÜNDEM 03.01.2021, 05:51
Bu buluş çok konuşulur ve pandemiyi aşıyla birlikte vurur

Koronavirüsün insandaki varlığını 10 saniyede test ettiğine ilişkin haber ilgi çekici, haberin arkasında, Bilkent Üniversitesi Ulusal Nanoteknoloji Araştırma Merkezi (UNAM) vardı ve bizzat üniversite rektörü Prof. Dr. Abdullah Atalar açıklamayı yapıyordu.

Konu önemli, koronavirüsü 10 saniyede yüzde 99 doğrulukla saptayan bir yüksek teknoloji ürünü söz konusu ve dünyada bir örneği de yok. Diagnovir adı verilen cihazın ağızdan alınan bir sürüntü örneğinde virüs olup olmadığı hemen anlaşılıyor.

Açıklama’da ayrıca bugün için altın standart test kabul edilen PCR’nin yerini alacağı da vurgulanıyor. PCR testinin yerini alır mı bilemiyorum. Fakat açıklamalar doğruysa bu cihaz toplumda normal yaşamın akışını büyük ölçüde kolaylaştıracak ve virüs taşıyanları hemen ayıracak, tedaviye yollayacak özellikte sayılır. 

Düşünsenize, havaalanlarında, otobüslerde, tren ve metrolarda, AVM girişlerinde, dahası stadyum girişlerinde çok hızlı iş görecek ve virüs taşıyanları ayıklayacak, herkesin güvenli bir ortamda bulunması sağlanacak.

Hikâye büyük 

Eğer gerçekleşirse, dünya çapında talep yaratacak büyük bir buluştan söz ediyoruz. Şunu da belirteyim: Dünyada bu ve benzeri konularda henüz açıklanmamış araştırma-geliştirme aşamasında çok sayıda çalışmanın varlığını söylemeliyiz, duyduklarım da var. Eğer bu çalışmalar gerçekleşirse, aşı + virüsü hemen yakalayan cihazlarla, pandeminin önemli ölçüde dünyada sona erdirilebileceğini ve bölgesel tutulabileceğini söylemek mümkün. Şimdilik düşlerimi harekete geçiriyorum! 

Bilkent Rektörü Prof. Atalar’a sorular yönelttim, buluşun öyküsünü dinlemek istedim. Önce nasıl çalıştığını, cihazın virüsü nasıl tanıdığını sordum. Atalar, “Şimdilik tam nasıl çalıştığını açıklamak istemiyoruz. İç ve dış patent başvurusu yapıldı. Ama yine de yabancılar fikri çalmasın diye detay söylemiyoruz” dedi. Ayrıca “Test cihazı çok sayıda insanın girip çıktığı yerlere konabilir. Havaalanları, tren terminalleri gibi. Müşterisi nispeten çok olan servis sektörü cihazı kullanabilir... Ama test cihazı her eve konulabilecek kadar ucuz değil. Ama test başına ucuz...” dedi.

Öykü nisanda başladı

Cihazın öyküsü nisan ayında Bilkent Teknopark’ta kurulu EA Teknoloji’nin, Covid-19 test kiti geliştirme fikri ile Bilkent Holding’e başvurmasıyla başlamış. Bülend Ortaç Ulusal Nanoteknoloji Araştırmada, Erol Özgür Bilkent Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü mezunu ve çalışmalarını optik alanında University of Arizona’da sürdürüyor, Ali Aytaç Seymen ise 10 yıldan fazla Bilkent yerleşkesindeki firmanın yetkili kurucu ortağı ve bir de fizyoloji doktoru unvanı almış. 

Kadro fizik, biyofizik, optik, nanoteknoloji, moleküler biyoloji ve genetik disiplinlerini içeren “multidisipliner” akademisyenler. “1 dakikadan daha kısa sürede yüzde 99’a yakın doğrulukla piyasadakilere göre çok uygun fiyata bir test geliştirebileceğiz” diyorlar. Proje, heyecan verici bulunup hemen kabul ediliyor. Desteklerini alıyorlar, kadroları genişliyor, “in vitro” bir virüs tanı sistemi, diagnovir, geliştiriliyor. 

Atalar, biraz ayrıntı veriyor: “Diagnovir, virüs varlığında ışıma rengi değişen, bu sayede yüksek seçicilikte virüs tespiti yapabilen, optik temelli bir teşhis ve tanı sistemi; hastadan alınan örnek, özel bir solüsyonla karıştırıldıktan sonra patojen tespit çipi üzerine damlatılmakta, biyosensör cihazı tarafından ortamda patojen varsa, floresan sinyali alınarak yüksek doğrulukta patojen varlığı tespit edilmekte. Optik yöntemlerle virüsün varlığı ya da yokluğunun tespitine dayanmakta.” 

İki ay içinde kullanıma hazır

“Sistem, ön klinik çalışmalarda, virüs tespitinde yüzde 99 başarı gösterdi” diyor Atalar. “Hızlı ve güvenilir bir virüs tespit yöntemi olarak, sistemin ülkemizde ve dünyada yaygın olarak kullanılacağına inanıyoruz. Dolayısıyla bu biyosensör sisteminin seri üretimi için altyapı yatırımlarına başlandı. Etik Kurul ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) onayı gibi gerekli izinlerin alınmasıyla ürün, seri üretilecek, yaklaşık 2 ay içerisinde kullanıcılarla buluşturulacak.” 

Atalar diyor ki “Diagnovir, yeni bir teknolojik altyapıya sahip, yerli bir buluş”. Katılıyorum: Dünyada da çok ses getirecek. Sistem, ileride yapılacak çalışmalarla çeşitli patojen tespitleri için de kullanılabilecek. Her şey yolunda gitsin dileklerimizle tebriklerimizi sunalım.

Yorumlar (0)
19°
açık
Namaz Vakti 22 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:16
Öğle 13:21
İkindi 15:52
Akşam 18:15
Yatsı 19:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Eibar 19 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12