Emperyalizmin kullanışlı aparatları: Cihatçı örgütler

Afrika’nın dört bir tarafında radikal İslamcı militanların son dönemlerde gerçekleştirdiği saldırı ve eylemler dikkat çekiyor. Mozambik, Tunus, Somali, Nijerya, Mali, Burkina Faso’daki saldırıların enerji boyutu gözlerden kaçmıyor. Batı emperyalizmi, etkinlik mücadelesinde bu örgütleri açık şekilde aparata dönüştürmüş durumda. IŞİD ve cihatçı radikalizmle mücadele bahanesiyle bölgeye yerleşen ABD, militanları küresel yönelimleri doğrultusunda kullanıyor.

GÜNDEM 14.04.2021, 15:40
Emperyalizmin kullanışlı aparatları: Cihatçı örgütler

Mozambik, Tunus, Somali, Nijerya, Mali. Doğusundan batısına, kuzeyinden güneyine son dönemlerde kıta Afrikasının dört bir tarafından Irak ve Şam İslam Devleti (IŞİD) ve El Kaide bağlantılı grupların saldırı haberleri artmaya başladı. Irak-Suriye hattında bir süre önce askeri olarak yenilgiye uğratılan IŞİD’in yeniden irili ufaklı saldırılara başlaması, Amerika’nın bu hareketliliği kullanarak Ortadoğu’daki gücünü tahkim etmesi, benzer şekilde Fransa’nın Sahra Altı ülkelerinde benzer bir tahkimata girişmesi dikkat çekiyor.

Gerek IŞİD gerekse de El Kaide kendilerine biat eden ya da bağlılıklarını deklare eden irili ufaklı onlarca Selefi cihatçı örgüt üzerinden Orta Asya’dan Afrika’ya geniş bir alanda faaliyet gösteriyor. Selefi gruplar sadece buralardaki eylemleriyle değil, zaman zaman Batı başkentlerinde de gerçekleştirdikleri saldırılarla varlıklarından söz ettiriyorlar.

IŞİD’in liderleri ve kuruluşuyla ABD emperyalizminin bir aparatı olduğu yönündeki iddialar Batılı istihbarat kaynakları tarafından da dile getirildi. ABD emperyalizmi başta olmak üzere Fransa ve İngiltere gibi küresel güç merkezlerinin yönelimleri için bir müdahale aracı olarak kullandığı Selefi örgütlerin faaliyete geçtiği alanlar, gerçekleştirdiği saldırılar bu iddiaları doğrular nitelikte. Özellikle petrol ve enerji bölgelerinde birdenbire patlak veren IŞİD saldırıları özellikle öne çıkıyor. IŞİD ve cihatçı radikalizmle mücadele bahanesiyle bölgeye yerleşen ABD emperyalizmi girdiği alanlarda uzun erimli küresel, bölgesel planlarını hayata geçiriyor.

Zengin enerji kaynaklarına sahip Afrika kıtası bir taraftan Çin, ABD, Fransa, İngiltere gibi güçler arasında yeni bir paylaşıma tabi tutulurken diğer taraftan da bu paylaşımı kolaylaştıracak, askeri müdahalelere yol verecek şekilde IŞİD ile El Kaide gibi Selefi/Vahabi örgütlerin kapışma alanına da dönüşmüş durumda.


Afrika’nın dört bir tarafında faaliyet yürüten radikal islamcılar

Mağrip el-Kaide’si

Senegal’den başlayarak Moritanya, Mali, Nijer, Çad, Sudan ve Eritre’yi de içine alan alanı kapsayan Sahel bölgesinde onlarca Selefi yapı faaliyette. Sahel bölgesinin enerji ve henüz keşfedilmemiş yeraltı kaynakları iştah kabartıcı. Mağrip el-Kaide’si, El-Murabitun, Cemaat Nusra el İslam ve Müslim’in, AQMİ gibi örgütler Senegal, Çad, Nijer, Burkina Faso, Sudan’da etkinliklerini artırmaya çalışıyorlar.

Ensar el Şeria

Kuzey Afrika ülkesi Tunus, radikal İslamcı örgütlerin en fazla militan devşirdiği ülkelerin başında geliyor. 3 Nisan’da Cezayir sınırına yakın Sellum Dağı’nda IŞİD bağlantılı örgütün hücresine operasyon yapıldı. Cund el-Halife (Hilafetin Askerleri) örgütü lideri Hamdi Zevib de sınıra yakın El-Magila Dağı’nda düzenlenen bir operasyonda öldürüldü. Ensar El-Şeria en etkin örgütlerden.

El-Kaide

Muammer Kaddafi’nin NATO müdahaesiyle devrilmesinin ardından istikrarsızlığa ve kanlı bir savaşa sürüklenen Libya’da, onlarca radikal İslamcı örgüt faaliyet yürütüor. İrili ufaklı bu örgütler özellikle ülkenin güneyinde Fizan bölgesinde etkin. El-Kaide ve IŞİD de bu çöllük alanda yuvalanmış durumda. Diğer birçok grup da bu iki yapıya bağlılıklarını ilan etmiş durumda.

Eş Şebab

Afrika Boynuzu’nun ucunda stratejik konumda bulunan Somali, El-Kaide bağlantılı Eş Şebab ( Gençlik) örgütünün kanlı saldırılarına sahne oluyor. Örgüt son dönemlerde özellikle Türkiye’nin bu ülkedeki kurumlarına yönelik saldırılarla gündeme geliyor. Federal hükümete karşı yıllardır silahlı faaliyet yürüten Eş Şebab, kıtanın en büyük cihatçı yapılarının bayında geliyor.

El Murabitun, Nusret’ul İslam

Zengin uranyum ve altın rezervlerine sahip Mali’de çeşitli İslamcı örgütler saldırılarını tırmandırırken Fransa için de müdahale bahanesi oldular. Fransa Ocak 2013’te Ensar-ud Din’in başkent Bamako’ya yürümesi üzerine operasyon düzenledi. Ülkede Nusret’ul İslam, El Murabitun, Massina Tugayları, İslami Mağrip El Kaidesi ve Sahra Emirliği öne çıkan silahlı gruplardan.

İslam’ın Koruyucuları

Ülkenin kuzeyinde İslam’ın Koruyucuları adlı örgüt denize kıyısı olmayan bu yoksul Batı Afrika ülkesi Burkina Faso’da yıllardır faaliyette. Saldırılar özellikle son iki yılda yoğunlaştı.

Boko Haram

Zengin doğal kaynaklara, dünyanın sayılı petrol rezervlerine sahip Nijerya Boko Haram’ın saldırılarıyla sarsılıyor. Son olarak 12 Nisan’da BM’ye ait 3 yardım tesisine düzenlenen saldırılarda 5 kişi hayatını kaybetti. Önce El Kaide’ye daha sonra da IŞİD’e bağlılığını ilan eden örgüt Borno eyaletinde sık sık benzer saldırılar düzenliyor. Boko Haram’ın düzenlediği saldırılarda 20 binden fazla kişi öldü.

İslamcı güçler

IŞİD, Kongo’nun doğusunda da saldırılarda bulunuyor. Örgütün Uganda’da faaliyet yürüten ve amacını “İslam’ı muzaffer kılmak ve şeriatı uygulamak” olarak açıklayan İslamcı Müttefik Demokratik Güçler’le bağlantısı var.

Mücahitler

Hem Eş Şebab (Mücahit Gençler) örgütü hem Somalili Gençler hem de IŞİD faaliyet yürütüyor. Eş Şebab, Ağustos 2019’da Kenya’da bir sınır kasabasına saldırdı. Aynı yılın başında Kenya, başkent Nairobi’deki lüks bir otele yönelik saldırıda bulundu. Mandera eyaletinde sık sık saldırılar oluyor.

IŞİD

Mozambik’te IŞİD’in saldırıları dikkat çekiyor. Ülkenin kuzeyinde 2017’den beri varlık gösteren örgüt, son olarak 30 Mart’ta Palma kasabasını ele geçirdi. Portekiz, IŞİD saldırıları üzerine eski sömürgesi Mozambik’e asker gönderme kararı aldı. ABD özel kuvvetlerinin de Mozambik ordusuna yardımcı olacağı açıklandı. Mozambik son dönemlerde bulunan zengin enerji rezervleriyle gündemde.


Afrika’da ABD-Çin rekabeti ve kaynakların paylaşımı

Afrika kıtası geçmişte olduğu gibi bugün de küresel güç merkezleri arasında acımasız bir paylaşım kavgasına sahne oluyor. Özellikle ABD ile Çin arasında dünyanın birçok bölgesinde olduğu gibi Afrika’da da amansız bir rekabet yaşanıyor. Zengin petrol ve maden rezervlerine sahip kıtada Pekin ve Washington arasındaki güç, nüfuz ve hegemonya mücadelesi kıta halklarını açlığa yoksulluğa mahkûm ederken istikrarsızlığı ve radikalizmi de körüklüyor. Çin’in artan ekonomik etkinliği ABD’nin hedefinde. Bu ülkelerin yanında Rusya da daha fazla inisiyatif almaya başladı. Özellikle Orta Afrika Cumhuriyeti ve Libya üzerinden etkinlik alanını genişletme arayışında. Rusya, Orta Afrika’daki çatışmalar üzerine bu ülkeye asker gönderdi. Bu durum en çok da Batı Afrika’nın eski kolonyal gücü Fransa’yı rahatsız ediyor. Fransa, Rusya’nın OAC’deki varlığını rol çalma olarak değerlendiriyor.

Washington’ın kıtadaki askeri karargâhı: AFRICOM

Afrika’daki hegemonya ve nüfuz savaşında rakiplerine gözdağı vermek isteyen ABD emperyalizmi, Ekim 2007’de Afrika Komutanlığı’nı (Africa Command-AFRICOM) kurarak bu alandaki kararlılığını gösterdi. AFRICO üzerinden 30 milyon kilometrekareden fazla bir coğrafyadaki 55 ülkeye ev sahipliği yapan kıtayı kontrol altına almaya çalışan Washington Kızıldeniz kıyısındaki Cibuti’de kurduğu son üsle askeri hamlesini pekiştirdi.

Kıtada istikrarı sağlamak ve “terörle” etkili mücadele etmek amacıyla kurulduğu iddia edilen AFRICOM, ABD’nin kıtadaki siyasi ve askeri konumunu güçlendirerek nüfuz mücadelesinde diğer aktörleri çevreleme ve kontrol etme misyonuna sahip. 14 ana üs ve 20 askeri kamp şeklinde organize olan AFRICOM ile birlikte ABD kıtada rakiplerine oranla askeri anlamda iddialı bir konumda. Beyaz Saray yönetimi kıtadaki askeri varlığını pekiştiriyor.

Afrika’nın Jandarması Fransa ve yeniden sömürgeleştirme

Fransa, Batı Afrika’daki eski sömürgeleri üzerinden kıtada varlığını sürdürüyor. Sömürge Paktı’na bağlı Savunma Anlaşmaları adı verilen anlaşmalarla, bu ülkelere askeri olarak müdahale etme ve aynı zamanda buradaki üslere asker yerleştirme hakkına sahip. Bu sömürge anlaşması nedeniyle Afrika’da şu anda 70 bin civarında Fransız askeri bulunuyor. Bunların bir kısmı BM misyonunda Barış Gücü olarak görev yapan savaş güçleri.

Soğuk Savaş döneminde Fransa’ya “Afrika’nın Jandarması” deniliyordu. Fransa 1945-2005 yılları arasında Afrika kıtasında toplam 130 askeri müdahale gerçekleştirdi. Fransa’nın sadece Sahel (Senegal, Moritanya, Mali, Burkina Faso, Nijer, Nijerya, Çad, Sudan, Eritre) bölgesinde bulundurduğu asker sayısı 5 binin üzerinde. Afrika Boynuzu ve kıtanın Atlantik’e açılan batı bölümünde 4 kalıcı askeri üssünde 3 bin Fransız askeri bulunuyor.

Yorumlar (0)
19°
açık
Namaz Vakti 17 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:10
İkindi 17:10
Akşam 20:46
Yatsı 22:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30