Türkiye'ye sığınan Uygur Türkleri endişeli! Çin'e iade edilenler var!

Çin'in Uygur Türklerine zulmü gün geçtikçe artmaya devam ederken, Türkiye'ye sığınan Uygur Türklerinin endişesi artıyor. İddialara göre Çin'e iade edilen Uygur Türkleri var.

TÜRK DÜNYASI 21.02.2021, 18:16 21.02.2021, 18:32
Türkiye'ye sığınan Uygur Türkleri endişeli! Çin'e iade edilenler var!

ÇİN'de Uygur Türklerine zulmü gün geçtikçe artmaya devam ediyor. Çin'in baskıcı yönetiminden kaçarak Türkiye'ye yerleşen Uygur Türkleri, Çin'e geri iade edilme korkusuyla yaşıyor. Türkiye'ye sığınan Uygur Türkleri iki ülke arasında imzalanan 'suçluların iadesi' anlaşmasının sona erdirilmesini istiyor. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu geçen aralıkta anlaşmaya dair bir açıklama yapmış ve bunu "Türkiye, Uygurları teslim edecek diye yorumlamak doğru değil" demişti. Ancak Türkiye'de yaşayan bazı Uygur Türkleri, bazı arkadaşlarının Çin'e iade edildiğini söyledi.

DW Türkçe'den Tunca Öğreten'in haberine göre 32 yaşındaki Abdüşükür, " Doğu Türkistan'da bize çok zulmediliyordu. Namaz kıldığı için hapse atılanlar, kamplara gönderilenler çok oldu. Ben de sessiz kalamadım ve bu uygulamalara karşı çıktım. Sonunda kendim için değil ama ailem için korktuğumdan Türkiye’ye kaçmak zorunda kaldım" dedi. Abdüşükür, o günden beri yalnızca bir kez konuşabilmiş annesiyle; Çin'in Uygur Türklerinin, ailenin yurt dışındaki fertleriyle konuşmasını yasakladığını söylüyor. Yurt dışındakilerle görüşmek, Çin’in kontrolündeki 30 milyonluk topraklarda kampa gönderilmek için bir gerekçe.

Bir arkadaşından almış babasının vefat haberini. Dayanamamış ve annesini aramış. “Haberler doğru oğlum. Türkiye’de iyi bir hayatın olsun ama lütfen bizi bir daha arama. Öğrenirlerse zulmederler bize” yanıtını almış annesinden. Bir daha da aramamış.

ÇİN İKİ KIZINA EL KOYDU

İstanbul’da ikinci el cep telefonu satan bir dükkânda çalışan Abdüşükür, fırsat buldukça Çin aleyhinde yapılan protestolara katılıyor ve derdini sosyal medya üzerinden dünyaya anlatmaya çalışıyor. Bu nedenle iki kez gözaltına dahi alınmış. Birinde, "Hakkında bir soruşturma var" yanıtı alınca çok korkmuş. Zira Abdüşükür, henüz Türkiye vatandaşlığı alamadığından, iade korkusuyla yaşıyor. Son dönemde ortaya çıkan, Türkiye ile Çin arasındaki suçluların iadesi anlaşmasıysa yalnızca onu değil, Türkiye’ye sığınmış 50 bin civarındaki Uygur Türkü’nü endişelendiriyor.

Türkiye’deki Uygurlar arasında iade korkusu yaşamayanlar da var. Onlar, Türkiye vatandaşı olmayı başarmış olanlar. Ancak onların hayatında da başkaca sorunlar var.

Beş çocuk babası, 31 yaşındaki Ömer Faruk onlardan biri. O da 2016’dan beri Türkiye’de. Ancak iki kızı Çin’de.

Ömer Faruk, iş için Suudi Arabistan’da olduğu sırada eşi arıyor ve Çin polisinin kapıda olduğunu söylüyor. Eşinin aktardığına göre polis, ailenin pasaportlarını almaya çalışıyor. Faruk ise eşinden pasaportları daha sonra getireceğini söylemesini istiyor. Polisler bunu kabul edip gittiğinde de, eşi ve çocuklarını Türkiye’ye getirmek için uçak bileti alıyor. Faruk’un eşi ve çocukları acele etmeli lakin bir sorun var. Bir buçuk ve üç yaşındaki iki küçük kızının pasaportu yok. Faruk’un eşi iki çocuğunu ve annesine bırakarak Türkiye’ye kaçmak zorunda kalıyor.

TÜRKİYE'YE YATIRIM YAPTIKLARI İÇİN TUTUKLANDILAR

Ömer Faruk sonrasını şöyle anlatıyor: "Doğu Türkistan’ın Korla kentinde yaşıyorduk. Eşim, iki çocuğumuzu annesine bırakıp çıktı. Abilerim çocuklarımızı daha sonra yanımıza getirecekti. Abilerim çok varlıklı iş insanları. Milyon dolarlık yatırımları var. Son dönemde Türkiye’ye de inşaat yatırımı yapmışlardı. Herhangi bir protestoya katılmamamıza rağmen, sırf Türkiye’ye yatırım yaptıkları için abilerimi tutukladılar. Annem, kayınvalidem ve diğerleri ise kamplara gönderildi. İki kızımın nerede olduğunu bilmiyorum."

Faruk, ailesinden haber alamadığı için çocuklarının yerini ve hatta hayatta olup olmadıklarını dahi bilmiyor. Çin’deki kızlarını almak için defalarca Türkiye’deki resmi makamlara başvurmuş olsa da, henüz bir sonuca ulaşamamış.

Faruk, başka ülkelerin vatandaşı olan Uygur Türklerinin ise ailelerini yanlarına almayı başardıklarını söylüyor. Türkiye’nin neden sonuca ulaşamadığını ise şu sözlerle anlatıyor:

"Bu acıyı yaşayan bilir. Eşimin de psikolojisi bozuldu, artık geceleri uyuyamıyor. Kızlarımın da dilinde sürekli kardeşleri var. ‘Onlara ne zaman ulaşacağız baba’ diye soruyorlar. Bir baba olarak çaresiz durumdayım. Toplama kampına götürdüler mi? Götürdülerse hangi kampa götürdüler? Hiçbir bilgim yok. Çin devleti herhangi bir bilgi vermiyor. Birkaç kez Pekin'deki büyükelçimiz bizimle iletişime geçti ama sonuç yok. Çin’in, Türkiye’yi ciddiye almadığını düşünüyorum. Benim durumumda olan Avusturya ve Mısır vatandaşı Uygur Türkleri çocuklarını ve ailelerini kurtararak Çin’den aldılar."

İADE EDİLEN UYGUR TÜRKLERİ VAR

Ömer Faruk, Abdüşükür gibi iade korkusu yaşamıyor ve her fırsatta İstanbul ve Ankara’daki Çin temsilcilikleri önündeki protestolara katılıyor. Ancak Faruk, diğer Uygur Türklerinin iade edilme korkusuyla tedirgin bir hayat sürdüklerini anlatıyor.

İkisine de, Türkiye’nin bir Uygur Türkünü iade edip etmediklerini soruyoruz. Aldığımız yanıt ise "Haberimiz yok" oluyor.

Ancak haberi olanlar var. DW Türkçe’ye konuşan bir başka Uygur Türkü İhsan Yılmaz, Burhan Kerim adlı bir Uygur Türkünün 2018’de iade edildiğini söylüyor. Yılmaz’dan aldığımız resmi belgelere göre Burhan Kerim, eşkâli bir suçluya benzetildiği için hakkında soruşturma başlatılıyor ve Çin’e iade edilmesine karar veriliyor. Bu sırada hazırlanan bir rapor, şüpheli ile Burhan Kerim’in aynı kişiler olmadığını işaret etse de, THY'ye ait uçakla Çin'e iade ediliyor.

Yılmaz’ın aktardığına göre iade edilen bir başka Uygur Türkü de, Ziynetgül Tursun. Tursun, çocuklarıyla birlikte dolaylı olarak önce Tacikistan’a, oradan da Çin’e gönderiliyor.

Resmi rakamlara göre Çin'de zulüm gördüğü için Doğu Türkistan’dan kaçıp Türkiye’ye yerleşen Uygur Türkü sayısı 50 bin civarında. Uygur Türkleri özellikle İstanbul’un, Zeytinburnu ilçesinde yaşıyor, çalışıyor. Türkiye’ye güveniyorlar ancak iki ülke arasındaki anlaşma onların ürkek bir yaşam sürmesine neden oluyor.

Yorumlar (0)
19°
açık
Namaz Vakti 26 Şubat 2021
İmsak 06:13
Güneş 07:38
Öğle 13:22
İkindi 16:25
Akşam 18:57
Yatsı 20:16
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 24 51
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 25 39
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Sivasspor 24 31
12. Konyaspor 24 30
13. Malatyaspor 25 30
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 25 21
20. Ankaragücü 24 20
21. Gençlerbirliği 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemen Belediyespor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 24 31
9. Granada 24 30
10. Athletic Bilbao 23 29
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19